Analiza

Ka të atillë që thonë se nuk ka politikanë të këqij, por vetëm popuj që nuk dinë të zgjedhin të ardhmen e vet. Por ka edhe të atillë që insistojnë në pohimin se, si gjithë të tjerët, edhe politikanët ndahen në dy grupe: në të mirë dhe të këqij. Dhe se dallimi mes tyre është se të mirët popullin e qethin, e të këqijtë e rrjepin.

Edhe në politikë, si në çdo udhëtim tjetër jetësor, të sigurta janë vetëm rrugët që kanë dalje, të cilat mund t‘i përshkosh edhe pa e ditur se ku të shpien, por vetëm nëse je i sigurt se nuk të çojnë në humbëtirë. Ajo që e dallon rrugëtimin e politikanëve nga ai i të vdekshmëve të rëndomtë, është vetëdija se udhëtimi i tyre i gabuar nuk është i dëmshëm vetëm për ata vetë, por edhe për zgjedhësit e tyre, e ngandonjëherë, edhe për mbarë një popull

Popujt e vegjël kanë histori të ngatërruar, sepse o atë e kanë përplot glorifikime të pamatura, e të arnuar nga tërësi që përputhen me historitë e popujve tjerë, o e kanë të diskutueshme shkaku se zaptuesit e mëdhenj, pa i pyetur, kanë përvetësuar edhe pjesë nga e kaluara e tyre. Kjo veçanërisht vlen për popujt e Ballkanit, ku historitë shkruhet sipas parimit: të gjithë heronjtë e vlefshëm janë me përkatësinë tonë etnike, e personalitetet negative nuk kanë gjakun e popullit tonë.

Edhe pse në shumicën e rasteve atë e përbëjnë burrat, qeveria ka emër të gjinisë femërore. Andaj, edhe të gjitha qeveritë kanë shumë tipare të zonjës, u ngjajnë femrave që duhet t‘i lavdërosh edhe atëherë kur janë gjysmake, edhe kur ecin rrugës me takat e larta, thuajse të dy këmbët i kanë të majta. Siç është qeveria e aktuale e Maqedonisë, e cila e udhëheq shtetin me shtatë ministra në dorëheqje dhe me një Kryeministër, i cili do e harxhojë mandatin, e nuk do e kuptojë se, që ditën kur doli në krye të shtetit - e jo tani kur i janë përgjysmuar ministrat - ishte kryesues i një qeverie gjysmake, pa legjitimitetin e shqiptarëve.

Thonë se nuk ka politikanë të këqij, por ka shtete ku çdokush mund të bëhet politikan dhe ka votues që janë të penguar, apo nuk dinë të zgjedhin. Mbase shqiptarët e Maqedonisë kanë disfatën të jetojnë në shtet, ku çdokush mund të bëhet politikan dhe ku thuajse asnjëherë nuk u është lejuar lirshëm të zgjedhin përfaqësuesit e tyre. Andaj edhe kanë ministër të Kulturës, që shpall tender për ndërtimin e kishave, por nuk financon shfaqe të mrekullueshme teatrore, si për shembull atë me titull "Daja Vanja", që i mrekulloi artdashësit shkupjan para disa ditëve.

Pushtetarët e Maqedonisë i ngjajnë një grupi adoleshentësh të papërgjegjshëm, të cilëve nëse nuk ua merr topin me kohë, i thyejnë të gjithë xhamat e dritareve të shtëpive në lagjen ku lozin. E të cilët rëndom luajnë futboll nëpër rrugica, ku nuk u frikësohen pronarëve të shtëpive përreth, siç bëjnë pushtetarët aktualë të Maqedonisë, të cilët thuajse dy vite luajnë me ndjenjat e shqiptarëve të këtushëm, duke harruar se ndjesitë e një kolektiviteti nuk janë xham dritareje, që mund ta zëvendësosh te xhamaxhiu i qytetit.

Portretet e personaliteteve publike kanë tri shtresa: veprat që lënë pas vetes, atë që tjerët mendojnë për ta, dhe rrëfimi që ata e thurin për vetveten. Portet më të definuar dhe më të ndritshëm, kanë individët për të cilët flasin veprat e tyre, e jo rrëfimet. Kjo veçanërisht vlen për politikanët. E sa u përket politikanëve shqiptarë në Maqedoni, portretin e tyre e përbëjnë edhe dy shtresa tjera: atë që mendon Tirana e Prishtina për ta. Mendim i cili me shumëçka, dikur a edhe sot, ka qenë përcaktues për fatin e tyre politik në Maqedoni.

Përderisa elitat politike të etnitetit maqedonas kërkonin rrugë nga më të pamundshmet që me çdo kusht të arrijnë qëllimet e tyre, që t‘ia lehtësojnë popullit të vetë rrugëtimin drejt sforcimit të boshtit kurrizor etnik, politikanët shqiptarë në Maqedoni kërkonin arsyetime nga më të palogjikshmet për dështimet e veta. Dhe kështu, shtatëmbëdhjetë vite me radhë, në Maqedoni vazhdon shfaqja e njëjtë absurde e dy taborëve politikë të dy etniteteve numerikisht më të mëdha që jetojnë në këtë shtet.

Shpjeguesit e simbolikës së numrave, do mund të thoshin se dyshi në numrin e vitit 2008, lë të shpresosh se sivjet do ndodh çiftëzimi i ambicieve tona shqiptare me të arrirat. Se tetëshja, si simbol i baraspeshës, paralajmëron arritjen e simetrisë së plot mes asaj që duam dhe potencialit që kemi. Por, do shtojnë ata, dy zerot, si numra që shënojnë hiçin, mund të kenë domethënien e vetërrotullimit të dyfishtë të shqiptarëve rreth boshtit të lodhjes së tyre dhe fillimin e dy ciklave të rinj që do kërkojnë flijime, e pa të cilat nuk do mund të arrihet çiftimi dhe simetria që paralajmërojnë dyshi e tetëshja.

Në fillim të dekadës së nëntë të shekullit të kaluar, balta e mosmarrëveshjeve mes etnitetit maqedonas dhe atij shqiptar në Maqedoni ishte aq e thellë dhe aq ngjitëse, sa e la e kaluara e propagandës antishqiptare, e fabrikuar në punëtoritë serbe të Beogradit. E cila kryesisht mbështetej mbi mendësinë e "popujve shtetformues" - sllavëve të jugut - të cilëve u bie në hise të mbrojnë këto hapësira nga "rreziku shqiptar". Pra, bëhej fjalë për ndasi të dukshme në mbrojtës dhe armiq të natyrshëm të shtetit.